جامعه شناسی در جامعه شناسی

اما این که زیبایی چه می تواند باشد؟ مفهومی است که انسان از دیرباز تا به امروز در پی آن بوده و خواهد بود. یکی از کسانی که به تبیین زیبایی پرداخته، افلاطون فیلسوف شهیر یونانی است که در سیمپوزیوم این گونه می گوید: «اگر چیزی وجود داشته باشد که زندگی به خاطر آن بیرزد، آن نظاره زیبایی است.» با وجود این زیبایی برای افلاطون به نوعی هم ارز با خوبی و فضایل اخلاقی در انسان است. اما ملاک و معیارهای زیبایی برای انسان ها در هر برهه زمانی براساس ارزش ها و هنجارهای اجتماعی متفاوت خواهد بود و چهارچوب واحدی برای زیبایی نمی توان ساخت. با تمامی این تفاسیر گذر زمان و تغییرات ارزشی حاصل از ورود مدرنیته ما را به جایی خواهد برد که حتی اگر افلاطون زندگی دوباره ای می یافت و در ایران زندگی می کرد انتظار می رفت که او هم با چسبی بر بینی، گونه های بتاکس کرده و پوست کشیده در انظار عمومی دیده شود. پدیده نرمی که این روزها در جامعه ما دیده میشود و ذهن را در پی چرایی این امر با خود می کشاند که چه اجبار اجتماعی برای تن دادن به این عمل های جراحی وجود دارد؟

آمارها حاکی از آن است که جراحی پلاستیک زیبایی در ایران در مقایسه با آمریکا به نسبت جمعیت دو برابر و جراحی زیبایی بینی در ایران 7 برابر است. تب تند جراحی بینی و عمل هایی زیبایی ایران را در کنار کشورهایی نظیر برزیل و کره جنوبی قرار می دهد.

براساس آمارهای بدست آمده در مقایسه بین سه کشور ایران، فرانسه و آمریکا شایع ترین مداخلات براساس گزارش های مطب های خصوصی نشان می دهد که جراحی بینی همچنان پرچمدار جراحی های زیبایی در ایران است. در صورتی که در کشور آمریکا و فرانسه جراحی زیبایی پستان در راس جراحی های زیبایی قرار دارد. رتبه های دوم تا پنجم این عمل های زیبایی را در ایران جراحی پلک، تزریق فیلرها و توکسین، لیپوساکشن و در آخر جراحی پستان و شکم تشکیل می دهد. براساس این گزارش جراحی بینی در آمریکا کمترین آمار جراحی های زیبایی را به خود اختصاص داده است و جراحی بینی در فرانسه در بین 5 رتبه شایع ترین جراحی های زیبایی به چشم نمی خورد و کمترین میزان آمار به جراحی پلاستیک شکم اختصاص دارد.

همه آمار و گزارشات این را نشان می دهند که معیارها و ایده آل های زیبایی و جذابیت در جوامع مختلف و در هر برهه زمانی متفاوت است. گاهی بینی زیبا معیار جذابیت است و گاهی لاغری و تناسب اندام این معیار را می سازد. آنتونی گیدز جامعه شناس بریتانیایی معتقد است که با ورود مدرنیته و تغییرات فرهنگی و اجتماعی حاصل از تجدد، دیگر طبقه اجتماعی، جنسیت، شغل، خانواده و موقعیت های اجتماعی هویت و شخصیت افراد را تعریف نمی کنند. بدن به عنوان یکی از سرمایه های اجتماعی، حامل هویت او خواهد بود چرا که بدن و صورت افراد وسیله ای برای آشکارسازی و پنهان سازی وجوه مختلف زندگی او است. روابط اجتماعی و پیوستن به گروه های اجتماعی یکی دیگر از عواملی است که نزدیک شدن افراد به معیارهای زیبایی در یک جامعه را تشدید می کند. افراد برای پیوستن و عضویت در شبکه های اجتماعی نیازمند تأیید خود از سوی سایر اعضا هستند. روابط اجتماعی بین افراد و سایر اعضای گروه سبب می شود هنجارهایی در گروه به وجود آید که فرد برای ادامه حضور در گروه باید از آنها تبعیت کند اما پویایی شخصیت افراد نیز بخشی از این اجبار اجتماعی را شامل می شود.

پیوستن و دوام در گروه های اجتماعی این پدیده را به همراه دارد که فردیت و مشخصه فردی یا همان ویژه خوها در افراد سرکوب گردد. چرا که افراد می خواهد به معیارهایی که طبقه مسلط بر جامعه برای زیبایی ملاک قرار داده اند نزدیک شوند. در نتیجه شاهد آن خواهیم بود که افرادی از قشر پایین و فقیر جامعه برای آنکه خود را به طبقه مسلط نزدیک کنند دست به جراحی های پر هزینه حتی به قیمت های گزاف می زنند که با شرایط زندگیشان در تضاد است.

اما این خصیصه ی جوامع امروزی است که انسان را به سمت آزادی و انتخاب سرنوشت خود می کشاند. این که افراد می خواهند فرم بینی و ظاهر شان را خود انتخاب کنند از ویژگی های فردگرایی و تغییر نگرش انسان به زندگی خود است. این عامل شاید دلیلی باشد برای تب تندی که دختران و زنان ایرانی را به تغییر ظاهر و عمل های زیبایی تشویق می کند. چرا که زنان به دنبال رفع نیازهای مادی و معنوی خود در اجتماع حضور می یابند و می خواهند در جامعه نقش ایفا کنند. اما نگاه ابزاری به زن در برخی موارد باعث می شود که زن مطابق انتظارات و استاندارد ها جامعه مردان حرکت کند. براساس نظرسنجی کاربران سایت بیشترین عامل برای فراگیر شدن جراحی های زیبایی در میان زنان ایرانی جذب جنس مخالف بوده است و عوامل نزدیک شدن به نرم و مد در جامعه و عامل افزایش اعتماد به نفس و رضایت از خود با اختلافی کمی به عنوان عوامل موثر در گرایش افراد به زیبایی و جراحی های زیبایی شناخته شده است.

اما با تمام این تفاسیر باید دانست که بیش از 10 هزار زن در ایران متقاضی جراحی زیبایی هستند که هر روز دو نفر از آنها زیر تیغ جراحی جان می سپارد. آمارها نشان از برابری تقاضای مردان و زنان ایرانی از عمل های زیبایی دارند. اما نیمی از این افراد بعد از عمل جراحی از چهره ی خود ناراضی هستند و آسیب های روانی را برای این اشخاص به همراه خواهد داشت. اما آنچه که در ایران به عنوان ملاک و معیارزیبایی شناخته می شود چه هستند؟ آیا شما هم احساس می کنید به جراحی بینی نیاز دارید؟ یا یکی از آنهایی هستید که بعد از عمل به دنبال بینی قبلیات می گردید؟

/ 0 نظر / 17 بازدید